Aktivatör ve İnhibitör Nedir? Bir Aşk Hikayesi Gibi…
Bazen Kayseri’de sabahları uyanmak bile başka bir hissiyat yaratıyor. Güneş, dağların arkasından yavaşça çıkarken, arabanın camından içeri sızan soğuk hava, her şeyin mümkün olduğu bir gün için içimi kıpır kıpır ediyor. O sabah da öyleydi. Ama bir şey vardı ki, o sabah bir konu kafamı kurcalıyordu: Aktivatör ve inhibitör nedir? Ne kadar basit gibi görünse de, bu soruya takıldım ve bir şekilde hayatıma bağladım. Hayatımda hep böyle şeyler olmuştu; bazen bir kimyasal reaksiyon gibi, insan ilişkilerinde de her şey bir hız kazanırken, bazen de her şeyin durduğu, engellendiği anlar oluyordu.
—
Sabahın İlk Saatleri: Bir Karar Anı
Yavaşça kahvemi içiyordum, pencerenin kenarına oturmuşum. Dışarıda havanın soğuk, ama içimin sıcak olduğu bir an… Bir gün önce, bir arkadaşımın söyledikleri hâlâ kafamda dönüp duruyordu.
“Bazen, insanlar sana ya bir aktivatör gibi, ya da inhibitör gibi yaklaşır.” demişti. O an, bir kimya dersindeki o en bilindik iki kavramı düşündüm: Aktivatörler ve inhibitörler. Kafamda bir şeyler tıkırdamaya başladı. O an, bunu daha önce duymamış olabilirim ama içimde bir his vardı: Bu iki kavram, insan ilişkilerinde nasıl bir rol oynar, bir aktivatör ile bir inhibitör arasındaki fark nedir, gerçekten? Bu sorunun cevabını öğrenmeliydim.
—
İlk Aşk: Aktivasyonun Gücü
O günlerde, yani gençliğimin ilk zamanlarında, birini sevmenin ne demek olduğunu daha iyi anlamaya başlamıştım. Sevdiğim kişiyle geçirdiğim her an, onun bana etkisi de bir aktivatör gibi oluyordu. Tam anlamıyla hayatımı hareketlendiren, yeni bir heyecan veren, her şeyin hızla ilerlemesini sağlayan bir enerji kaynağıydı. Tıpkı bir enzim gibi, benim içimdeki potansiyeli harekete geçiriyordu. Hiç unutmam, her gün sabah onun mesajlarını görmek, yüzünü görmek, konuşmalar yapmak bana bir güç veriyordu. Ya da belki de aşk, her şeyin hızla değişmesine neden oluyordu.
Ona her baktığımda, içimdeki dünya hızla dönerken, aynı zamanda o sabahın güneş ışığının, her şeyin daha güzel görünmesini sağladığını hissediyordum. Her şey bir “aktifleşme” gibiydi. Tam anlamıyla her şeyin çiçek açtığı, kendimi daha güçlü hissettiğim bir dönemi yaşıyordum.
Ama sonra işler değişmeye başladı…
—
Hayal Kırıklığı: İnhibitörlerin Etkisi
Bir süre sonra, o aşkın bittiğini anlamaya başladım. Tam da en canlı, en parlak zamanlarında, birden her şey yavaşladı. O hızla ilerleyen şeyler, birden durdu. Bir inhibitör gibi, her şeyin olmasını engelleyen bir şey vardı. Benim gibi hayalleri, umutları olan birinin, hayatta kalmaya çalışırken “sınırlarına” çarpması gibi. Ama bazen, hayat da tıpkı bir inhibitör gibi gelir ya, işte öyleydi. Yavaş yavaş bu engellemeyi hissediyorsunuz. Ne kadar isteseniz de, ne kadar çabalasanız da, bir şeyler yerinde duruyor.
İçimde bir hüzün belirmeye başlamıştı. O sabah onun gözlerindeki ışıltıyı, o eski heyecanı hatırladım. Ama her şeyin, özellikle ilişkilerin bir hızla akıp gittiği zamanlarda durması, gerçekten büyük bir hayal kırıklığıydı.
Aktivatör gibi olan birisi, içimdeki potansiyeli ortaya çıkarırken, bir inhibitör gibi davranan bir kişi, bütün çabalarımı engelliyordu. Bazen, bir insanın sana olan etkisi, bir tepkimi hızlandırmak, bir adım daha ileriye götürmek olabilirken, bazen de seni durdurur, seni engeller. İnhibitör etkisini hissettiğinizde, ne kadar ileri gitmek isterseniz isteyin, bir şeylerin durduğunu hissediyorsunuz.
—
Bir Adım Daha: Yeniden Hareketlenmek
Bir süre sonra, bu düşüncelerle yaşamaya başladım. İnsanlar gerçekten de bir aktivatör gibi seni harekete geçirebilir, ama bazen tam tersine, seni durduran bir inhibitör olabilirler. Bunu fark etmek, aslında hayatı anlamanın en derin yollarından biri gibi geldi bana. İnsanların ilişkilerindeki bu ikilik, bazen seni çok güçsüz hissettirebilir. Fakat bazen, bu durumu değiştirmek de senin elindedir.
Bir gün, bir arkadaşım bana şunu söyledi: “Hayatındaki inhibitörleri tanı ve onlardan uzaklaş. Harekete geçmeni engelleyen her şeyi, bir aktivatör gibi, hayatından çıkar.” O an, düşündüm. Belki de ben, yanlış insanların etkisi altında kalıyordum.
Ve bir sabah, yeni bir karar aldım. Harekete geçmek için kendi içimdeki aktivatörü bulmalıyım. Kendimi engelleyen, bana zarar veren her şeyi, bir inhibitör gibi görüp uzaklaştırmalıyım. O zaman, belki de hayatım hızla ilerlemeye başlayacaktır.
—
Sonuç: Hayat, Bir Kimyasal Reaksiyon Gibi
Aktivatör ve inhibitörler, aslında sadece kimyasal süreçlerin bir parçası değil, aynı zamanda bizim de yaşamımızın bir parçası. Hangi insanlar bize motivasyon verir, hangi insanlar bizim içsel potansiyelimizi ortaya çıkarır? Hangi insanlar bizi engeller, bizden bir şeyler alır? Bu sorulara verdiğimiz cevaplar, hayatımızın nasıl şekillendiğini de belirler.
O sabah, Kayseri’nin sakin sokaklarında yürürken, bu iki kavramın insan hayatına nasıl etki ettiğini düşündüm. İnsanların bir aktivatör gibi seni harekete geçirmeleri, belki de hayatın en güzel anlarıdır. Ama bir inhibitör gibi seni engelleyen birinin etkisi, bazen seni gerçekten hayal kırıklığına uğratabilir. Ama işte hayat da böyle bir şey: Hem hızla ilerleyebileceğimiz bir yol, hem de bazen duraklamamız gereken bir engel.
Ve ben, bu düşüncelerle, hayatımı bir şekilde düzene sokmaya başladım. Artık hayatımda sadece aktivatörleri kabul ediyorum.